Догърусыны айтсам, бутюн бу йыллар девамында ун дегирменлеринен чалышкъан сонъ, мен сизге айтып олурым - эгер о дегирменлер бир вакъыт тынчлансалар, бутюн завод паникагъа тюшер эди.
Чокъусы адамлар ун дегирменининъ юрегини къарыштырув силос деп саялар. Амма бизлер истисал ериндекилер акъикъатны билемиз: куньделик 100-тонна махсулатны керчектен де девам эттирген шей – бу тек кунь-куньдюз, кунь-куньдюз гъыджырдап тургъан дёгмеджилердир. Олар эвдеки эски таш дегирменлер киби, тек шимди челиктен япылгъан - къавийдже, ве чокъ догъру.
Бизим устаханеде олар насыл ерлештирильгенини бакъынъыз .
Эгер сиз бизим заводымызгъа барсанъыз, биринджи шейни дикъкъаткъа аладжакъсынъыз: «челик аждерха» - ян-янаша тургъан 8-12 дёгмеджиден ибарет бир сыра, тек ишанчлы олгъаныны дуйгъан манзара. Олар тек озю чалышмайлар - огдекилер богъдай данелерини ярып ачалар, ортадакилер кефирни тыраш этелер, сонъкилери исе кефирден эр бир ун парчасыны алалар, тап сонъки данегедже. Бу варенье япмакъ киби: кимдир хамырны къарыштыра, кимдир саргъыларны дёге, кимдир толдурманы азырлай - эр бир адымда кимдир козьден кечирмек керек.
Хатырлайым, кечкен сене техниканы янъыдан къургъанда, эски машиналарымыздан бириси эки кунь чалышмай эди. Бутюн линиянынъ чыкъышы 15% тюшти. Иште, о вакъыт манъа керчектен де урулды: дёгмеджи тек машина дегиль - бизим заводнынъ «пырынч савуты».
Бу машиналарнынъ ичинде асылында не ола .
Бугуньки дёгмеджилер эскилеринден чокъ акъыллы. О эки челик ролик насыл чалышкъаныны билесинъми? Бири тездже, экинджиси явашча айлана - ве айны шу сурьат фаркъы богъдай озегини эзмек ерине «йыртып» ташлай. Онынъ акъикъий санаты бар - зияде кучь, ве кефир унгъа сынып, оны къарарта; пек аз, ве чыкъарув темпи тюше, заводнынъ мудири исе суаллер бермеге башлай.
Бизим устаханемизге тек къошулгъан Сяо Ли бир кере менден: «Уста, бу машина озь-озюнден аралыкъны насыл этип ерлештире?» Мен кулюмсиредим ве онъа: «Бу куньлерде бу машина богъдайны сен адамларнынъ юзюни окъугъанындан яхшы окъуй - богъдай дым олгъанда, енгиллешмеге биле; къатты олгъанда, даа кучьлю итемеге биле», — дедим.
О , чанта йиплерини тута .
Бизим ольчюмиздеки заводда о дёгмеджилернинъ не къадар тез айлангъаны эр кеснинъ бонусына догърудан-догъру тесир эте. Кечкен сене биз элек экранларынынъ бир комплектини денъиштирдик, чыкъарувнынъ сурьаты исе 1,2% артты. Тахмин этинъиз, не? Йылнынъ сонъунадже биз 400 тоннагъа якъын даа - кичик бир уездни ярым йылгъа беслемеге етерли ун чыкъардыкъ.
Ун не къадар беяз, онынъ не къадар тешиклери бар - ки, эписи о увалав анына келип чыкъа. Бир кере бизим муштеримиз бар эди, о юксек-кейметли отьмек унуны истей эди. Биз учь кунь девамында параметрлерни тюзеттик, ве ниает, хыялны джыйыштырув араретинде - пек сыджакъ таптыкъ, ве акъсиллер денатурациялана; пек салкъын, нишастагъа исе керекли зарар кельмей. Бу мени куньлернен тюшюнмеге меджбур этти - ун япмакъ тап аш пиширмек кибидир, бутюн шей сыджакъны идаре этмекте.
Бу "къудрет-ач айванны" чаптырмакъ къолай иш дегиль
Бу иш сафындаки эр кес - дёгмеджилер электрик энергиясыны ашагъаныны биле. Язнынъ энъ чокъ чалышкъан вакъытта завод мудири бутюн кунь раатсызлангъан алда электрик счетчикине бакъа. Кечкен сене биз янъы энергия- теджрибели двигателлерге кечтик, бир ай ичинде экономия эттик электрик энергиясы бутюн устаханеге къошма бонус бермеге етерли эди.
Эскирмек ве йыкъылмакъ – бу тек рутиннинъ бир къысмы. Кечкен четверте гедже сменасында Ван къартнынъ машинасы апансыздан дели киби титремеге башлады. Оны ачтыкъ, роликлерге кийильген оюкъларны таптыкъ. Биз алты саат авале тамир ишлерине сарф эттик, сонъунда Ван къарт ерде нефесини тутып отурды: "Бу шей адамгъа бенъзей - ёрулгъанда, онъа раатланмакъ керек. Оны пек къатты итесенъ, бир шей сыныр."
Онъа кельгенде .
Эр кунь сменам биткендже, устаханеде кезинмеге чыкъайым. Дегирменлернинъ токътамайып гудюрдисини динълемек, уннынъ къар киби боруларгъа тюшкенини сейир этмек - бу акъылымны ерлештирген бир сес. О сес мында отуз йылдан зияде, бабамнынъ девиринде. О вакъытларда машиналар тыртырлы эди; энди олар акъыллы олдылар. О вакъытларда биз эски усталарнынъ теджрибесине таяна эдик; энди биз сенсор малюматларына таянамыз. Амма бир шей денъишмеди - богъдайны ашкъа чевирмек даа бу челик девлернинъ узакъкъа таптап кетювине багълы, миллиметр-миллиметр.
